CycloHexanone
سایکلوهگزانون یک کتون حلقوی با فرمول شیمیایی C6H10O است. این یک حلقه شش گانه است که شامل یک گروه کتونی (C=O) است که به یک اتم کربنی درون حلقه متصل است. ساختار مولکولی سایکلوهگزانون شامل یک حلقه سایکلوهگزان با یک اکسیژن است که به یکی از اتمهای کربنی درون حلقه اتصال دوتایی دارد. در ادامه به برخی از ویژگی های این ماده اختصار پرداخته شدع است:
فرمول شیمیایی: C6H10O
گروه عاملی: کتون (C=O) در یک حلقه سایکلوهگزان
ویژگیهای فیزیکی: سایکلوهگزانون یک مایع بیرنگ تا زرد کمرنگ با بوی خاص است. دارای نقطه جوش حدود 155-156 درجه سلسیوس است.
واکنشپذیری: سایکلوهگزانون میتواند در واکنشهای شیمیایی مختلف کتونها شرکت کند، از جمله واکنشهای اکسایش و کاهش.
تولید سایکلوهگزانون شامل چندین فرآیند شیمیایی میشود و یکی از روشهای متداول این تولید، اکسایش سایکلوهگزان است. در زیر یک توضیح مختصری از فرآیند تولید سایکلوهگزانون آورده شده است:
1. اکسایش سایکلوهگزان: ماده خام اصلی برای تولید سایکلوهگزانون، سایکلوهگزان است که یک هیدروکربن چرخهای اشباع است. سایکلوهگزان در حضور هوا یا اکسیژن اکسایش مییابد.
2. افزودن کاتالیزور: واکنش اکسایش به طور معمول توسط یک کاتالیزور فلزی مانند نمکهای کبالت یا منگنز همراه میشود. این کاتالیزورها نقش کمک به ایجاد واکنش و بهبود بهره وری آن را دارند.
3. تشکیل سایکلوهگزانول: مرحله اولیه اکسایش به تشکیل سایکلوهگزانول منجر میشود. این محصول واسطه شامل گروه هیدروکسیل (-OH) متصل به حلقه سایکلوهگزان است.
4. کسایش بیشتر به سایکلوهگزانول: سایکلوهگزانول سپس تحت اکسایش بیشتر قرار می گیرد تا گروه هیدروکسیل به گروه کربونیل (C=O) تبدیل شده و سایکلوهگزانون تولید گردد.
5. جداسازی و تصفیه: مخلوط سایکلوهگزانول و سایکلوهگزانون به همراه سایر محصولات فرعی جدا شده و تصفیه میشود. روش تقطیر برای جداسازی سایکلوهگزانون مورد استفاده قرار میگیرند.
6. بازیافت سایکلوهگزان واکنش نداده: سایکلوهگزان واکنش نداده از محصولات فرعی بازیافت شده و مجدداً به فرآیند افزوده میشود تا به بهبود بازده کلی و کاهش هزینهها کمک کند.
7. کنترل کیفیت: محصول نهایی کنترل کیفیت را طی میکند تا اطمینان حاصل شود که ویژگیهای مورد نیاز و استانداردهای مشخص را داراست. تکنیکهای تجزیه و تحلیل ممکن است برای ارزیابی خلوص و ویژگیهای دیگر استفاده شود.
8. تصفیه پسماند: هر پسماند تولیدی در طول فرآیند، مانند محصولات فرعی یا مواد بدون واکنش، مطابق با مقررات محیط زیستی پس از تصفیه و به حداقل رساندن تأثیرات محیطی امحا می گردد.
لطفاً به یاد داشته باشید که این مرور یک درک کلی ارائه میدهد و جزئیات خاص ممکن است بسته به فرآیند صنعتی مورد استفاده توسط یک تولیدکننده خاص متفاوت باشد.
این محصول تولیدکنندگان متعددی در سراسر جهان دارد اما برند TPCC تایوان از سایرین در بازار ایران شناخته شده¬تر است. در ادامه فهرستی از تولیدکنندگان آورده شده است:
• TPCC
• LUXI
سایکلوهگزانون ممکن است خطراتی برای سلامتی ایجاد کند و تماس با این ماده باید با احتیاط انجام شود. در زیر تعدادی از خطرات ممکن سایکلوهگزانون برای سلامتی آورده شدهاند:
تماس از طریق تنفس: تنفس بخارات سایکلوهگزانون میتواند مجاری تنفسی را تحریک کند. علائم ممکن شامل سرفه، تحریک گلو، و دشواری در تنفس میشوند. تماس طولانی مدت با غلظتهای بالا ممکن است منجر به اثرات جدیتر در مجاری تنفسی شود.
تماس با پوست: سایکلوهگزانون میتواند از طریق پوست جذب شود. تماس با پوست ممکن است تحریک، قرمزی، و خشکی پوست ایجاد کند. تماس طولانی یا تکراری ممکن است منجر به درماتیت شود.
تماس با چشم: تماس با چشم ممکن است تحریک، قرمزی، و اشکریزی ایجاد کند. در صورت تماس با چشم، شستوشو فوری با آب توصیه میشود. اگر تحریک ادامه داشته باشد، به پزشک مراجعه شود.
مصرف از طریق دهان: مصرف سایکلوهگزانون ممکن است تحریکات گوارشی ایجاد کند. علائم ممکن شامل تهوع، استفراغ، درد شکم، و اسهال میشوند. مصرف دهانی به طور عمده انجام نمیشود زیرا سایکلوهگزانون به طور معمول مصرف نمیشود.
اثرات سیستمیک: تماس طولانی یا تکراری با سایکلوهگزانون ممکن است اثرات سیستمیک بر روی کبد، کلیهها، و سیستم عصبی داشته باشد. مطالعات حیوانات نشان میدهد که غلظتهای بالا ممکن است به اثرات نامطلوب در این اعضا منجر شود.
اثرات بر تولید مثل و رشد: مطالعات حیوانی نشان میدهد که سایکلوهگزانون ممکن است اثرات بر تولید مثل و رشد داشته باشد. زنان باردار و کسانی که تصمیم به بارداری دارند باید احتیاط ویژه کنند و تماس با ماده را کمینه کنند.
آتشسوزی: سایکلوهگزانون قابل آتشسوزی است. بخارات میتوانند مخلوطهای منفجره با هوا ایجاد کنند. حریق یا ایجاد جرقه در حضور بخارات سایکلوهگزانون ممکن است منجر به اشتعال شود.
تأثیرات زیستمحیطی: سیکلوهگزانون می تواند برای آبزیان مضر باشد و ممکن است در محیط باقی بماند. نشت یا رهاسازی باید به دقت مدیریت شود تا از آلودگی محیطی جلوگیری شود.
هنگام کار با سیکلوهگزانون یا اطراف آن رعایت دستورالعمل های ایمنی و استفاده از تجهیزات حفاظت فردی مناسب (PPE) ضروری است. تهویه مناسب، کنترلهای مهندسی و رعایت محدودیتهای توصیهشده در معرض قرار گرفتن برای به حداقل رساندن خطرات سلامتی حیاتی هستند.
ذخیرهسازی سایکلوهگزانون باید با رعایت دقیق دستورالعملهای ایمنی و مقررات انجام شود. در زیر توصیههای کلی برای ذخیرهسازی سایکلوهگزانون آورده شدهاند:
ظرف: سایکلوهگزانون را در ظروف تأیید شده نظیر پلیاتیلن با چگالی بالا (HDPE) یا شیشه ذخیره کنید. از استفاده از ظروف ساخته شده از موادی که ممکن است با سایکلوهگزانون واکنش داشته باشند یا تجزیه شوند، خودداری کنید.
تهویه: در محل ذخیره به تهویه مناسبی اطمینان حاصل کنید تا جلوی تجمع بخارات سایکلوهگزانون گرفته شود. تهویه مناسب به کاهش خطرات ناشی از تجمع بخارات سایکلوهگزانون کمک میکند.
دما: سایکلوهگزانون را در محل خنک و خشک، دور از نور مستقیم آفتاب و منابع حرارتی ذخیره شود. دمای ذخیره باید کنترل شود تا جلوی نوسانات دمایی اضافی گرفته شود.
جداسازی: سایکلوهگزانون را از مواد ناسازگار مانند اسیدهای قوی، بازهای قوی، عوامل اکسیدانی، و عوامل کاهنده جدا نگه دارید. حفظ جداسازی مناسب مهم است تا به واکنشهای شیمیایی احتمالی جلوگیری شود.
منابع اشتعال: از سایکلوهگزانون دور از منابع اشتعال، شعله، جرقه، و سطوح داغ نگه دارید. این ترکیب قابل اشتعال است و باید احتیاطاتی را انجام دهید تا خطر آتشسوزی را کاهش دهید.
کابین های ذخیرهسازی: از کابینتهای ایمن ذخیرهسازی یا مناطق ذخیرهسازی مخصوص ایمنی استفاده کنید که با مقررات محلی مربوط به مایعات قابل اشتعال سازگار باشد. این کابینتها برای افزایش محافظت در برابر آتشسوزی طراحی شدهاند.
برچسبگذاری: ظروف را به وضوح با نام ماده (سایکلوهگزانون)، هشدارهای خطر، و اطلاعات ایمنی مناسب برچسبگذاری شود. این اطمینان حاصل میکند که هر کسی که با ماده کار میکند، از ویژگیها و خطرات احتمالی آگاه باشد.
تجهیزات اضطراری: اطمینان حاصل کنید که تجهیزات اضطراری مانند آتشنشانی و مواد واکنش به ریزش در محل ذخیره قابل دسترسی هستند. به کارمندان آموزش دهید که چگونه از تجهیزات اضطراری استفاده کنند.
تطابق با مقررات: با مقررات محلی، منطقی، و ملی در مورد ذخیرهسازی و کار با سایکلوهگزانون آشنا شوید و آن را رعایت کنید. رعایت مقررات به ضروری است تا محیط کار ایمن باقی بماند.
برای اطلاعات خاص در مورد شیوههای ذخیرهسازی ایمن و هرگونه ملاحظات منحصربهفرد برای محصول سیکلوهگزانون که استفاده میشود، مراجعه به برگه اطلاعات ایمنی (SDS) ارائهشده توسط سازنده بسیار مهم است. علاوه بر این، پرسنلی را درگیر کنید که در کار با مواد شیمیایی خطرناک آموزش دیده اند تا از رعایت روش های نگهداری و جابجایی مناسب اطمینان حاصل کنید.